Parodontologie

De parodontologie houdt zich bezig met de behandeling van aandoeningen van het tandvlees en het tandbed (parodont). Parodontale aandoeningen kunnen in verschillende gradaties optreden, waar in het ergste geval het tandbed volledig kan verdwijnen met het verlies van tanden of kiezen als gevolg.  

Er wordt onderscheid gemaakt tussen een ontsteking van het tandvlees (gingivitis) en een ontsteking van het tandbed (parodontitis). De oorzaak voor beide parodontale aandoeningen ligt in bacteriële aanslag (tandplak). Indien de tanden, tandvlees en tandhalzen niet tijdig verschoond worden van tandplak, resulteert dit dikwijls in een ontsteking van het tandvlees. Deze vorm van parodontitis vormt volksziekte nummer 1 in onze Westerse wereld!

Een belangrijke factor in de mate waarin het tandvlees ontsteekt, is het afweersysteem. Het afweersysteem is op haar beurt afhankelijk van leefomstandigheden als: (on)gezonde voeding, stress, medicijngebruik, lichamelijke of geestelijke aandoeningen, roken en alcoholgebruik. Met name rokers vormen een risicogroep. Ze lijden relatief vaak aan parodontitis en doorlopen een moeizamer behandeltraject.

In veel gevallen heeft u het ontstaan van parodontitis vaak zelf in de hand. Door een goede mondhygiëne en het tijdig laten verwijderen van tandplak verkleint u het risico op parodontitis aanzienlijk.

Symptomen

Tandvlees is een belangrijke indicator van de mondgezondheid. Gezond tandvlees is lichtroze van kleur en bloedt niet tijdens het poetsen van het gebit. Rood, gezwollen tandvlees dat snel bloedt, is vaak een indicatie van een ontsteking. Een dergelijke tandvleesontsteking (gingivitis) is een voorstadium van parodontitis: een diepere en vaak chronische ontsteking waarbij diepe openingen langs het tandvlees en de tandwortel ontstaan, het tandbed langzaam verdwijnt en tanden verloren gaan. Chronische parodontitis wordt over het algemeen als pijnloos ervaren. Daardoor wordt het verlies van het tandbed meestal pas opgemerkt wanneer tanden niet meer stevig in de kaak bevestigd zijn. Dan is de kans op een succesvolle behandeling vaak nog maar klein. Vooral risicogroepen als rokers worden dan ook geadviseerd het tandvlees regelmatig te laten controleren en schoonmaken. 

Behandeling

Het doel van de behandeling is om het proces van de parodontitis af te remmen of geheel te stoppen. Hoe vroeger de tandvleesziekte wordt ontdekt, hoe beter de kansen op een succesvolle behandeling. Verder is een actieve medewerking van de patiënt onontbeerlijk, want zonder een goede mondhygiëne zijn zelfs de beste behandelingstechnieken zinloos. Een behandeling wordt voorafgegaan door een grondige diagnose waarbij de hoeveelheid plaque, de aanwezige pockets en eventueel de bacteriën in de plaque in kaart worden gebracht.

Ook worden er röntgenfoto´s gemaakt. De eigenlijke behandeling begint met de grondige verwijdering van tandplaque van alle tand- en worteloppervlakten, vaak worden ook vullingsranden en dergelijke glad gemaakt zodat een betere reiniging mogelijk wordt. Verder worden ook de worteloppervlaktes onder het tandvlees ontdaan van plaque en tandsteen. Deze behandling wordt pijnloos onder een lokale verdoving uitgevoerd. Na enkele weken wordt het succes van de behandling beoordeeld aan de hand van een nieuwe diagnose.

Afhankelijk van het resultaat worden er nog verdere stappen ondernomen, zoals een eventuele gedeeltelijke herhaling van de pocketreiniging. In sommige gevallen is aansluitend een reparatie van verloren tandbedweefsel via z.g. regeneratieve technieken zinvol. Voor een langdurig succes is het van groot belang, dat regelmatige (3 tot 6 maandelijks) controles plaatsvinden waarbij een professionele tandreiniging door de mondhygiënist(e) wordt uitgevoerd. Naast een zorgvuldige mondhygiëne zijn ook roken en alkoholmisbruik van grote invloed op het succes van de behandeling.

Voorkomen

Voorkomen is altijd beter dan genezen en dat is voor ontsteking van het tandvlees en parodontitis niet anders. Dit benadrukt het belang van profylaxe (behandeling ter voorkoming van ziekte). De oorzaak van parodontale aandoeningen en het ontstaan van gaatjes ligt in bacteriën die zich ophopen in tandplak. Doel van de profylaxe is om het ontstaan van deze tandplak te voorkomen dan wel het gebit grondig te reinigen om verdere schade te voorkomen.

De meeste tandplak laat zich goed verwijderen met een tandenborstel. Voor de reiniging van de ruimtes tussen de tanden kunt u een beroep doen op hulpmiddelen als flossdraad, interdentale ragers en tandenstokers. Het gebit en de mond dienen twee maal per dag grondig te worden gereinigd. Door daarnaast het aantal zoetmomenten per dag te reduceren, remt u het ontstaan van bacteriën af. Laat uw tanden en tandvlees tot slot regelmatig door de tandarts controleren en indien nodig professioneel reinigen door een mondhygiënist(e).